Günümüzde milyonlarca insan, iş hayatının gereği olarak günün büyük bölümünü masa başında ve bilgisayar karşısında geçiriyor. Ancak bu çalışma şekli, farkında olmadan edinilen yanlış duruş alışkanlıkları nedeniyle sadece kas-iskelet sistemi sorunlarına değil, çok daha ciddi sağlık problemlerine yol açabiliyor. Uzmanlar, özellikle uzun süreli öne eğik çalışmanın vücudun doğal dengesini bozarak solunum, enerji metabolizması ve dolaşım gibi hayati sistemleri olumsuz etkileyebileceği konusunda uyarıyor.
Yanlış Duruşun Vücuda Etkileri Neler?
Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Özlem Erodabaşı, konuyla ilgili önemli açıklamalarda bulundu. Erodabaşı, insan vücudunda 600'den fazla kas ve 200'den fazla eklem bulunduğunu hatırlatarak, kas-iskelet sisteminin sadece hareketi sağlamakla kalmayıp aynı zamanda iç organları ve beyni koruyan kritik bir yapı olduğunu vurguladı.
Doğru duruşun tüm vücut sistemlerinin verimli çalışması için şart olduğunu belirten Erodabaşı, "Bilimsel araştırmalar, solunum, dolaşım, sindirim ve sinir sistemlerinin en iyi şekilde işleyebilmesi için omurganın dik, başın omurganın devamı şeklinde ve kasların dengede olması gerektiğini gösteriyor. Bu pozisyon, aynı zamanda ana solunum kasımız olan diyaframın da etkin bir şekilde çalışmasını sağlıyor." ifadelerini kullandı.
Kalıcı Sorunlar ve Vücudun Sinyalleri
Dr. Öğr. Üyesi Erodabaşı, uzun süre öne eğilerek çalışmanın vücutta kalıcı adaptasyonlara neden olabileceğinin altını çizdi. Günde 8-10 saat masa başında öne eğik vaziyette çalışan kişilerde zamanla kamburlaşma, ense bölgesinde sıkışma ve çenenin öne doğru çıkması gibi problemler gelişebiliyor.
"Vücut, bu pozisyonu en az enerjiyi harcayarak yapmaya alışıyor." diyen Erodabaşı, sözlerine şöyle devam etti: "Bu durum kalıcı hale gelmeye başladığında ise ağrı ortaya çıkıyor. Ağrı, vücudun bize 'Artık bir düzenleme yapmalısın.' şeklinde verdiği bir uyarı sinyalidir."
Erodabaşı, kas kuvveti, genetik yapı ve düzenli egzersizin bu olumsuz süreci geciktirebileceğini, ancak stres ve duygusal gerginliğin duruş bozukluğunun etkilerini hızlandırdığını da sözlerine ekledi.
Ofiste Sağlıklı Kalmak İçin Pratik Öneriler
Peki, masa başı çalışanlar bu olumsuz etkilerden korunmak için neler yapmalı? Özlem Erodabaşı, duruş bozukluğunun zararlarını azaltmak için alınabilecek basit ama etkili önlemleri şöyle sıraladı:
- Düzenli molalar verin: Her 20-30 dakikada bir kısa molalar vererek esneme hareketleri yapın, omuzlarınızı geriye yuvarlayın ve derin nefes egzersizleri uygulayın.
- Gözlerinizi dinlendirin: Molalarda gözlerinizi ekrandan uzaklaştırıp uzak bir noktaya odaklanarak dinlendirin.
- Hareket edin: 40-60 dakikada bir yerinizden kalkarak birkaç adım yürüyün. Bu, sırt kaslarının yeniden kanlanmasına yardımcı olur.
- Su tüketimini ihmal etmeyin.
Çalışma ortamının ergonomik düzenlenmesinin de büyük önem taşıdığını vurgulayan Erodabaşı, bilgisayar ekranının göz hizasında olması, masa yüksekliğinin ara sıra değiştirilmesi ve otururken gövde ile uyluk arasındaki açının 90 dereceden dar olmaması gerektiğini kaydetti. Bu düzenlemeler, bele binen yükü önemli ölçüde azaltıyor.
Son olarak, uzun süre masa başında çalışanlara stres yönetimini yaşamlarının bir parçası haline getirmelerini ve beden farkındalıklarını artırmalarını tavsiye eden Erodabaşı, "Bu önerilerden sadece bir tanesini bile düzenli olarak hayatınıza dahil etmeniz, daha sağlıklı ve zinde bir yaşamın kapısını aralayacaktır." mesajını verdi.
