Ülkemizde organ nakli bekleyenlerin sayısı endişe verici boyutlara ulaşırken, sevilen sanatçı Ufuk Özkan'ın yaşadığı karaciğer yetmezliği süreci, bu hayati sorunu bir kez daha toplumun gündemine taşıdı. Türkiye'de yaklaşık 33 bin kişi organ nakli için sırada bekliyor. Uzmanlar, obezite, diyabet ve hipertansiyon salgınının organ sağlığını ciddi şekilde tehdit ettiğini ve hasta profilinin değiştiğini vurguluyor.
Metabolik Hastalıklar Gençleri de Vuruyor
Organ Nakli Uzmanı Prof. Dr. Onur Yaprak, organ yetmezliğinin artık sadece ileri yaş veya doğuştan gelen sorunlarla sınırlı olmadığını belirtiyor. Metabolik hastalıkların yaygınlaşmasıyla birlikte gençlerde de organ nakli ihtiyacının arttığına dikkat çeken Yaprak, "Obezite, diyabet, hipertansiyon ve karaciğer yağlanması, organlarımızı tahmin ettiğimizden çok daha erken yaşlarda yıpratıyor. Bu durum, organ nakli listelerinin hızla kabarmasının en önemli nedenlerinden biri" diye konuştu.
Prof. Dr. Yaprak, karaciğerin kendini yenileyebilme özelliği olduğunu ve canlı vericiden naklin mümkün olduğunu hatırlattı. Benzer şekilde, iki böbreğe sahip olunduğu için canlıdan böbrek nakli de yapılabiliyor. Ancak kalp ve akciğer nakilleri için beyin ölümü gerçekleşmiş kadavra bağışçılar şart.
Organ Bağışı Süreci Artık Daha Kolay
Organ bağışı konusunda toplumda doğru bilinen yanlışlara da değinen Prof. Dr. Yaprak, beyin ölümü gerçekleşmeden organ alımının söz konusu olmadığının altını çizdi. Bağış sürecinin 2025 yılında yayınlanan yönetmelikle kolaylaştırıldığını ifade eden Yaprak, "Eskiden organ nakli koordinatörlerine iki şahit ile gidilmesi gerekiyordu. Artık e-Nabız sistemi üzerinden de organ bağışı bildirimi yapılabiliyor. Bu kayıt, organların otomatik alınacağı anlamına gelmez. Organlar, ancak beyin ölümü gerçekleştikten ve ailenin nihai onayı verildikten sonra alınabilir" açıklamasını yaptı.
33 Bin Kişinin Umudu: Toplumsal Sorumluluk
Türkiye'deki acı tablo rakamlarla ortaya konuyor. Organ nakli bekleyen 33 bin hastanın 25 bin 651'ini böbrek, 2 bin 504'ünü karaciğer hastaları oluşturuyor. Kalp nakli bekleyen 1540, pankreas nakli bekleyen 230, akciğer nakli bekleyen 210 hasta bulunuyor. Yaklaşık 2 bin 800 kişi ise kornea nakli için sıra bekliyor.
Prof. Dr. Onur Yaprak, organ bağış oranlarının ihtiyacın çok gerisinde kaldığını vurgulayarak, kronik hastalıklardaki artış nedeniyle her yıl daha fazla insanın bu listelere eklendiğini söyledi. Organ bağışının, bir insanın hayatını kurtarabilecek en kutsal görev ve en değerli miras olduğunu ifade eden Yaprak, toplumsal bilincin artırılması çağrısında bulundu.
